Co zmieniła ustawa z 11 stycznia 2025 roku?
Nowelizacja ustawy Prawo ochrony środowiska, która weszła w życie 11 stycznia 2025 r., rozszerzyła krąg miast zobowiązanych do opracowania Strategicznej Mapy Hałasu (MPA). Dotychczas obowiązek dotyczył przede wszystkim aglomeracji powyżej 100 000 mieszkańców. Po nowelizacji obejmuje on wszystkie miasta powyżej 20 000 mieszkańców — z terminem realizacji do 2 stycznia 2028 roku.
Dla wielu śląskich i dolnośląskich miast oznacza to nowe, pilne zadanie. Województwo śląskie skupia kilkadziesiąt miast przekraczających próg 20 000 mieszkańców — od Katowic, przez Bytom, Gliwice, Zabrze, Chorzów, Sosnowiec, Tychy i Bielsko-Białą, po mniejsze ośrodki. Każde z nich staje przed tym samym wyzwaniem: mniej niż trzy lata na opracowanie dokumentu, który wymaga kilkunastu miesięcy pracy.
Czym jest Strategiczna Mapa Hałasu?
Strategiczna Mapa Hałasu to dokument identyfikujący obszary problemowe pod względem uciążliwości akustycznej w mieście. Obejmuje pomiary i obliczenia poziomu hałasu, wizualizacje kartograficzne, analizę liczby mieszkańców narażonych na ponadnormatywny hałas oraz — co kluczowe — staje się podstawą do opracowania Programu Ochrony przed Hałasem i działań naprawczych.
Strategiczna mapa hałasu nie jest jednorazowym dokumentem — jest narzędziem zarządzania środowiskiem akustycznym miasta. Służy planowaniu inwestycji w ekrany akustyczne, zieleń izolacyjną, zmiany organizacji ruchu, a także uzasadnia wydatki budżetowe i wnioski o dofinansowanie z funduszy europejskich.
Zakres Strategicznej Mapy Hałasu obejmuje: hałas drogowy (drogi o natężeniu ruchu powyżej określonych progów), hałas kolejowy, hałas lotniczy (jeśli dotyczy) oraz hałas przemysłowy. Wynikiem są mapy ekspozycji na hałas w podziale na wskaźniki LDWN (pora dzienna-wieczorna-nocna) i LN (pora nocna).
Etapy opracowania mapy hałasu — ile to trwa?
| Etap | Zakres | Czas |
|---|---|---|
| 1. Pomiary i inwentaryzacja | Pomiary akustyczne tła hałasu, inwentaryzacja źródeł hałasu, zebranie danych o ruchu | 2–4 miesiące |
| 2. Modelowanie akustyczne | Obliczenia propagacji hałasu, budowa modelu 3D terenu i zabudowy | 2–3 miesiące |
| 3. Wizualizacje i analizy | Mapy ekspozycji, analiza narażenia mieszkańców, identyfikacja obszarów problemowych | 1–2 miesiące |
| 4. Konsultacje i zatwierdzenie | Konsultacje społeczne, opiniowanie, zatwierdzenie dokumentu | 2–4 miesiące |
| Łącznie | — | 7–13 miesięcy |
Przy terminie 2 stycznia 2028 roku i realnym czasie realizacji wynoszącym 7–13 miesięcy, postępowanie przetargowe i podpisanie umowy powinno nastąpić najpóźniej w 2026 roku. Miasta, które zwlekają z decyzją, mogą nie zmieścić się w terminie ustawowym.
Mapy hałasu dla miast śląskich i dolnośląskich
Województwo śląskie to szczególne wyzwanie akustyczne. Gęstość sieci drogowej, intensywny ruch tranzytowy i ciężarowy, obecność zakładów przemysłowych w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej — wszystko to sprawia, że Strategiczne Mapy Hałasu dla śląskich miast są złożonymi dokumentami wymagającymi doświadczonego wykonawcy.
LEMITOR opracowuje mapy hałasu i analizy akustyczne dla miast i gmin w województwie śląskim i dolnośląskim. Dysponujemy własnym akredytowanym laboratorium akustycznym i zespołem specjalistów z wieloletnim doświadczeniem w pomiarach i modelowaniu hałasu. Realizowaliśmy projekty akustyczne m.in. w Katowicach, Bytomiu, Gliwicach, Zabrzu, Chorzowie i we Wrocławiu.
Konsekwencje braku Strategicznej Mapy Hałasu
Niezrealizowanie obowiązku opracowania MPA w ustawowym terminie naraża miasto na odpowiedzialność za naruszenie przepisów prawa ochrony środowiska. Brak mapy hałasu oznacza też brak podstawy do ubiegania się o środki unijne na działania ochrony przed hałasem — a te są dostępne w ramach kolejnych perspektyw finansowych UE.
Strategiczna mapa hałasu to nie tylko obowiązek — to narzędzie, które pozwala miastu racjonalnie planować inwestycje proekologiczne, uzasadniać wydatki budżetowe i realnie poprawiać jakość życia mieszkańców.
Kontakt w sprawie Strategicznych Map Hałasu: +48 71 325 25 90, biuro@lemitor.com.pl.