I grupa a II grupa — kluczowe różnice
Klasyfikacja przedsięwzięcia decyduje o tym, jaki dokument trzeba sporządzić.
I grupa to przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Wymagają od razu pełnego raportu oddziaływania na środowisko (OOŚ). Należą do nich m.in. duże instalacje energetyczne, autostrady, lotniska, instalacje IPPC powyżej określonych progów wydajności.
II grupa to przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Tu wymagana jest karta informacyjna przedsięwzięcia, a organ na jej podstawie decyduje, czy raport OOŚ jest konieczny. Większość inwestycji przemysłowych, hodowlanych, infrastrukturalnych i części inwestycji budowlanych mieści się właśnie w tej grupie.
W praktyce dla ponad 80% inwestorów punktem wejścia do procedury środowiskowej jest właśnie sporządzenie KIP.
Kompletny przegląd II grupy — branżami
Rozporządzenie z 2019 r. zawiera kilkadziesiąt kategorii przedsięwzięć. Poniżej najczęściej spotykane w praktyce Lemitor.
Instalacje przemysłowe i produkcyjne
• instalacje do przetwórstwa mięsa, mleka, ryb, owoców i warzyw (powyżej określonych zdolności produkcyjnych),
• zakłady produkcji wyrobów chemicznych i farmaceutycznych,
• instalacje do obróbki powierzchniowej metali (galwanizernie, lakiernie przemysłowe),
• huty i odlewnie metali nieżelaznych poniżej progów IPPC,
• zakłady produkcji szkła, ceramiki, materiałów budowlanych,
• instalacje energetyczne (kotłownie, elektrociepłownie) poniżej progów I grupy.
Hodowla i produkcja rolnicza
• chów drobiu — szczegółowe progi liczby stanowisk decydują o przynależności do I lub II grupy,
• chów trzody chlewnej, bydła, futerkowych,
• gospodarka rybacka w obrębie stawów,
• przetwórstwo produktów rolnych z udziałem fermentacji.
Gospodarka odpadami i ściekami
• składowiska odpadów innych niż obojętne,
• instalacje do unieszkodliwiania lub recyklingu odpadów poniżej progów IPPC,
• oczyszczalnie ścieków komunalnych o określonej równoważnej liczbie mieszkańców,
• punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Infrastruktura liniowa i transport
• drogi publiczne klasy zbiorczej i wyższej o określonej długości,
• linie kolejowe,
• rurociągi przesyłowe ropy, gazu, substancji chemicznych,
• napowietrzne linie elektroenergetyczne wysokiego napięcia,
• lotniska i lądowiska poniżej progów I grupy.
Energetyka odnawialna
• farmy fotowoltaiczne — od określonej powierzchni i mocy,
• elektrownie wiatrowe — w zależności od mocy zainstalowanej i lokalizacji,
• biogazownie i instalacje produkcji biopaliw,
• elektrownie wodne małej mocy.
Inwestycje budowlane i przestrzenne
• centra handlowe powyżej określonej powierzchni użytkowej,
• zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna lub usługowa w przewidzianych przypadkach (obszary chronione, większe powierzchnie),
• parkingi powyżej określonej liczby miejsc postojowych,
• ośrodki narciarskie, golfowe, sportowe powyżej określonych parametrów,
• przedsięwzięcia w pasach przybrzeżnych lub w obszarach chronionych krajobrazowo.
Wydobycie surowców i przetwórstwo
• kopalnie odkrywkowe poniżej progów I grupy,
• piaskownie, żwirownie, kamieniołomy określonych wielkości,
• zakłady przeróbki mechanicznej i flotacji.
Dlaczego klasyfikacja wymaga doświadczenia
W praktyce o przynależności do I lub II grupy decydują nie tylko parametry techniczne przedsięwzięcia, ale też lokalizacja (obszary Natura 2000, parki krajobrazowe, otuliny rezerwatów, korytarze ekologiczne), kumulacja z istniejącymi inwestycjami i interpretacja konkretnego organu. Dwie podobne instalacje w różnych powiatach mogą trafić do różnych grup, jeśli RDOŚ widzi odmienny kontekst środowiskowy.
Z tego powodu pierwszym etapem przygotowania KIP w Lemitor jest zawsze analiza kwalifikacyjna — weryfikacja, do której grupy trafia konkretne przedsięwzięcie i jaki organ jest właściwy do prowadzenia postępowania. Bez tego ryzyko sporządzenia dokumentu nieadekwatnego do wymagań organu rośnie znacząco.
Co dalej, gdy inwestycja wymaga KIP
Po potwierdzeniu, że inwestycja należy do II grupy, kolejnym krokiem jest opracowanie karty informacyjnej przedsięwzięcia zgodnie z art. 62a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (Dz.U. 2023 poz. 1094 z późn. zm.). Dokument musi obejmować m.in.:
• rodzaj, skalę i usytuowanie przedsięwzięcia,
• charakterystykę środowiska w obrębie oddziaływania,
• wstępną ocenę oddziaływań na powietrze, hałas, wody, glebę, faunę i florę,
• analizę wariantów lokalizacyjnych i technologicznych,
• gospodarkę odpadami i ściekami,
• analizę obszarów Natura 2000.
Po złożeniu KIP organ wszczyna postępowanie i występuje o opinię do RDOŚ oraz właściwego organu sanitarnego. Na podstawie tych opinii organ decyduje, czy dla danego przedsięwzięcia wystarczy KIP, czy potrzebny jest pełny raport OOŚ. Ten etap często rozstrzyga o tym, czy procedura zakończy się w 3 miesiące, czy przeciągnie się na rok.
Praktyczne wsparcie inwestora
Lemitor sporządza karty informacyjne przedsięwzięcia od ponad 35 lat dla inwestorów z całej Polski. Zespół obejmuje akustyków, specjalistów ds. powietrza, hydrologów i biegłych w zakresie ocen oddziaływania, a akredytowane laboratorium PCA wykonuje wszystkie wymagane pomiary terenowe. Doświadczenie w pracy z różnymi RDOŚ pozwala na dopasowanie dokumentu do oczekiwań konkretnego organu.
Inwestorom planującym przedsięwzięcie z II grupy zalecane jest skontaktowanie się z biurem na etapie koncepcyjnym, zanim parametry techniczne zostaną utrwalone w dokumentacji projektowej. Dobrze przeprowadzona analiza kwalifikacyjna potrafi zaoszczędzić miesiące pracy w późniejszym postępowaniu — i znacznie zmniejszyć ryzyko, że organ zażąda pełnego raportu OOŚ.